Cảnh sắc phá Tam Giang

Tác giả bài viết: Nguyễn Văn Liêm

Web – Phá Tam Giang là một vùng nước lợ trù phú với diện tích hơn 50km2, thuộc hệ thống đầm phá Tam Giang – Cầu Hai rộng gần 250km2 trải dọc tỉnh Thừa Thiên Huế, không chỉ là vùng đầm phá tiêu biểu của Việt Nam mà còn là vùng đầm phá lớn nhất Đông Nam Á.

[audio http://lansongxanh.vn/LSX_Data/Audios/1/08%20Track%208_1203132129.mp3]
Thơ: Mai Hữu Phước
Nhạc: Quỳnh Hợp
Ca sĩ: Lương Viết Quang

Tam Giang có nghĩa là ba sông, tức là nơi ba con sông đổ vào. Phá Tam Giang là nơi hội tụ của ba con sông lớn là sông Ô Lâu, sông Hương và sông Bồ trước khi đổ ra biển qua cửa Thuận An.

Nơi đây, xưa kia ven theo phá còn có con đường thiên lý bắc – nam đi qua. Tam Giang xưa nổi tiếng là vùng đầm phá mênh mông, hoang vu, cho nên cuộc sống của cư dân nơi đây cũng ẩn chứa nhiều điều huyền bí.

Người dân nơi đây kể lại rằng, xưa kia cư dân trên phá Tam Giang sống đơn lẻ giữa vùng đầm nước hoang vu gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Họ tin vào thế giới thần linh cai quản đầm phá, chính vì vậy trong đời sống tâm linh cũng xuất hiện nhiều tập tục khá lạ như tục hợp cẩn trong lòng nước…

Những lễ lạt của họ cũng khác thường, đặc sắc và đặc trưng như lễ nhập vạn, lễ cầu ngư, lễ thôi nôi cho đứa con trai nối dõi tông đường…

Mặc dù là vùng đầm phá nhưng do diện tích rộng lớn, lại là nơi ba con sông hợp vào, nhiều dòng chảy, luồng lạch tạo nên những vùng xoáy, và thường có những con sóng rất lớn mà người dân vẫn quen gọi là sóng thần làm lật úp nhiều thuyền bè qua lại. Chính vì vậy  ngày xưa đi vào Huế bằng đường thủy qua Phá Tam Giang là một điều hết sức nguy hiểm.
Từ  xưa trong dân gian đã lưu truyền câu ca :

Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Thương em anh cũng muốn vô
Sợ Truông  nhà Hồ sợ phá Tam Giang
Và rồi :
Phá Tam Giang chắn ngay nẻo nhớ
 Truông nhà Hồ làm khổ lòng nhau
 Cho nên xin hẹn kiếp sau
Đổ truông Nhà Hồ, đập phá Tam Giang”.
Truông Nhà Hồ là một truông rộng bạt ngàn, cây cối um tùm, nằm trên con đường thiên lý Bắc Nam vào Huế, đoạn giáp giới giữa xã Vĩnh Chấp (Vĩnh Linh, Quảng Trị) và xã Sen Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) ngày nay, là sào huyệt của một băng cướp rất nguy hiểm. Người đi qua đó thường bị chúng bắt bớ, giết chóc để cướp lấy của cải hoặc đòi tiền mãi lộ.
Không cần đợi đến kiếp sau, tương truyền lúc bấy giờ có quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng nổi tiếng thông minh. Biết được nổi lo sợ của dân chúng, ông đã tìm cách đánh dẹp. Một hôm, Nguyễn Khoa Đăng bố trí một đoàn xe chở lúa và hàng hoá qua truông.
Ông cho một người lính ngồi sẵn trong thùng xe chở lúa. Khi bị cướp, nguời lính ngồi trong thùng xe rải lúa ra dọc đường. Nhờ có dấu lúa rải này, ông đã lần ra sào huyệt của bọn cướp, quan quân tràn vào bắt gọn cả ổ. Từ đó truông nhà Hồ trở nên yên bình.
Dẹp xong nạn giặc truông Nhà Hồ, quan Nội tán lại tìm cách trị sóng thần phá Tam Giang. Một mặt ông sai người lặn xuống phá, đào bới mở rộng cửa phá  khai thông dòng chảy của ba con sông để trừ sóng dữ.
Một mặt ông cho loan báo trong dân chúng là quan Nội tán sẽ cho quân dùng súng thần công bắn sóng thần trừ họa. Nghe tin ấy ai nấy đều khiếp sợ, nghĩ rằng quan Nội tán xâm phạm đến thần linh, phen này chắc hoạ lớn.
Mặc mọi người khuyên can, ngăn trở, đến ngày đã định, Nguyễn Khoa Đăng đem súng hướng ra phá, ra lệnh bắn. Ba tiếng súng ầm ầm vang lên, khói bốc mù mịt. Những người chứng kiến đều sợ hãi quỳ sụp xuống.
 Nhưng bỗng trên mặt phá, một luồng đỏ như máu từ từ loang ra. Nguyễn Khoa Đăng bảo với mọi người là sóng thần đã bị trúng đạn chết, từ nay không phải lo sợ nữa. Thực ra thì người của ông đã bí mật lặn xuống và rải phẩm đỏ cho tan dần trong nước.
Quả nhiên từ đó sóng thần không còn, thuyền bè qua lại trên phá Tam Giang đều bình an vô sự. Nỗi lo sợ về truông Nhà Hồ, phá Tam Giang không còn nữa và câu hát xưa, nay được chắp thêm hai câu ghi nhớ công ơn của quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng:
Phá Tam Giang ngày rày đã cạn
Truông Nhà Hồ nội tán dẹp yên
Tam Giang tuy là vùng đất dữ, nhưng nơi đây có nhiều sản vật ngon và quý hiếm. Vùng phá Tam Giang xưa nay vốn nổi tiếng lắm tôm, nhiều cá. Trong đó có nhiều loài hải sản quý như tôm, trìa, cá ong, cá nâu, cá dìa, cá dầy, cá chình…
Ðặc biệt có những con cá nâu hình dáng như con cá chim, nhưng chỉ nhỏ bằng khoảng ba ngón tay, đây là loài cá nâu nước lợ đặc biệt chỉ có ở vùng đầm phá này,  đem nấu cháo hoặc hấp lên ăn ngon đậm vô cùng. ( và một điểm đặc biệt nữa là giá cả vô cùng rẻ).
Hoàng hôn buông xuống có lẽ là cảnh đẹp ngoạn mục nhất trên phá Tam Giang. Hoàng hôn trải lên mặt nước phá hắt lên những tia sáng lấp lánh, là một khung cảnh thiên nhiên đã đi vào thơ, nhạc, và rất nhiều bức ảnh phong cảnh.
Rất nhiều du khách đã vì cảnh đẹp hiếm có này mà dừng lại nơi phá, cố chụp cho được tấm hình chiều buông rủ trên con phá mênh mông sóng nước này.
Cảnh hoàng hôn trên phá Tam Giang

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s